Sapioseksualna - co to znaczy?
Sapioseksualna to określenie kobiety, która opisuje swój pociąg seksualny lub zainteresowanie jako związane z inteligencją drugiej osoby. Osobę używającą tej etykiety można nazwać sapioseksualną lub sapioseksualistką. Sam termin nie mówi, do jakiej płci ktoś odczuwa pociąg, ani nie oznacza, że wygląd lub inne cechy przestają mieć znaczenie.
Sapioseksualizm bywa rozumiany na różne sposoby. Dla jednej osoby intelekt może być szczególnie ważnym źródłem atrakcyjności, dla innej określenie opisuje raczej preferencję lub jeden z elementów pociągu. W dyskusji na forum jedna z uczestniczek pisała, że pociągają ją inteligencja, błyskotliwość i wiedza, czasem bardziej niż wygląd, choć nie uznaje go za nieistotny. To przykład indywidualnego doświadczenia, a nie reguła dla wszystkich.
Samo cenienie inteligencji u potencjalnej partnerki lub partnera nie musi oznaczać, że etykieta sapioseksualna pasuje do ciebie. Możesz jej używać, jeśli pomaga ci opisać własne doświadczenia, albo po prostu powiedzieć, że intelekt jest dla ciebie ważny przy wyborze partnera.
Co może pociągać osobę sapioseksualną?
Osobę sapioseksualną może przyciągać inteligencja drugiej osoby, ale nie ma jednej obowiązkowej cechy ani ustalonego poziomu inteligencji, który definiowałby takie doświadczenie. Dla kogoś ważny może być błyskotliwy sposób rozmowy, dla kogoś innego wiedza lub sposób myślenia. Nie istnieje uniwersalna lista cech, którą trzeba spełnić, by używać tego określenia.
Pociąg intelektualny nie musi oznaczać fascynacji wynikiem testu, formalnym wykształceniem czy tytułem zawodowym. Możesz zauważyć, że sposób myślenia drugiej osoby zwiększa twoje zainteresowanie, ale to spostrzeżenie nie jest testem. Warto też odróżnić uznanie kogoś za interesującą osobę od odczuwania wobec niej pociągu seksualnego.
Intelekt nie musi być jedynym źródłem atrakcyjności. Może ją wzmacniać, współistnieć z pociągiem fizycznym albo mieć mniejsze znaczenie niż inne cechy. Nie ma jednego właściwego sposobu przeżywania ani opisywania tych doświadczeń.
Czy sapioseksualizm to orientacja czy preferencja?
Określenie „sapioseksualna” samo w sobie nie wskazuje, do jakiej płci ktoś odczuwa pociąg. Opisuje raczej rolę, jaką w atrakcyjności może odgrywać intelekt. Ludzie używają tego słowa jako osobistej etykiety albo jako nazwy ważnej dla siebie preferencji.
Warto rozdzielić dwie kwestie: do kogo ktoś odczuwa pociąg oraz co w drugiej osobie może go wzbudzać. Sapioseksualność odnosi się do roli inteligencji lub intelektualnej atrakcyjności. Nie przesądza, czy dana osoba określa swoją orientację jako heteroseksualną, homoseksualną, biseksualną czy inaczej.
Nie musisz rozstrzygać, czy najlepiej nazwać to orientacją, czy preferencją. Jeśli słowo trafnie opisuje twoje doświadczenia, możesz z niego korzystać. Jeśli nie pasuje, nie musisz go przyjmować.
Jak sprawdzić, czy to określenie pasuje do ciebie?
Nie da się rozstrzygnąć tego na podstawie jednej sytuacji ani samego faktu, że cenisz inteligencję. Zamiast szukać wyniku, przyjrzyj się powtarzającym się doświadczeniom: czy rozmowa, wiedza lub sposób myślenia drugiej osoby zwiększają twój pociąg, czy są po prostu cechami, które podziwiasz.
Pomocne może być oddzielenie ciekawości intelektualnej od zainteresowania seksualnego lub romantycznego. Możesz lubić wymianę myśli z kimś, nie odczuwając wobec tej osoby pociągu. Możesz też zauważać, że jej intelekt wzmacnia atrakcyjność, choć nie jest jej jedynym źródłem. Żaden z tych opisów nie zobowiązuje cię do przyjęcia konkretnej etykiety.
Sapioseksualność a demiseksualność
Sapioseksualność dotyczy roli, jaką intelekt może odgrywać w atrakcyjności. Demiseksualność opisuje natomiast sposób przeżywania pociągu seksualnego, który może pojawić się dopiero po nawiązaniu silnej więzi emocjonalnej. Pierwsze pojęcie dotyczy tego, co może przyciągać, a drugie warunków, w których pojawia się pociąg.
Te określenia nie muszą się wykluczać. Ktoś może uważać inteligencję za atrakcyjną, a zarazem odczuwać pociąg seksualny dopiero po zbudowaniu więzi emocjonalnej. Samo lubienie głębokich rozmów nie przesądza jednak o demiseksualności. Istotne jest to, czy więź emocjonalna stanowi warunek pojawienia się pociągu.
Co wiadomo o badaniach i testach?
W badaniu Gignaca, Darbyshire i Ooi opublikowanym w czasopiśmie „Intelligence” w 2018 roku uczestniczyły 383 osoby. Autorzy oceniali, jak uczestnicy postrzegają atrakcyjność hipotetycznych poziomów IQ w dwóch sytuacjach: przy pytaniu o pociąg seksualny oraz o zainteresowanie kimś jako partnerem długoterminowym. Ocenili też właściwości psychometryczne opracowanego przez siebie kwestionariusza SapioQ.
Średnio najwyżej oceniano poziom inteligencji z 90. centyla, odpowiadający w badaniu w przybliżeniu IQ 120. To średnia z konkretnej próby i ocen dotyczących hipotetycznych osób, a nie granica sapioseksualności ani wskazówka, jaki wynik powinien mieć partner. Oceny długoterminowego zainteresowania partnerem zmieniały się wraz z poziomem IQ inaczej niż oceny samego pociągu seksualnego, dlatego tych dwóch sytuacji nie należy utożsamiać.
Wynik SapioQ nie korelował z obiektywnym wynikiem inteligencji uczestników. Kwestionariusz oceniony w badaniu nie jest tym samym co dowolny quiz internetowy ani narzędziem do rozstrzygania, jak ktoś ma nazywać swoją seksualność. Badanie dotyczyło konkretnej próby i sposobu pomiaru, więc nie ustanawia uniwersalnej definicji ani progu IQ.
Wyniki pokazują, że atrakcyjność intelektualną można badać jako indywidualną różnicę w pociągu. Nie odpowiadają jednak za każdą osobę na pytanie, jak powinna opisać własne doświadczenia. O tym, czy używasz etykiety „sapioseksualna”, decyduje to, czy jest dla ciebie użyteczna, a nie wynik testu.
Badanie z 2018 roku odróżnia ocenę atrakcyjności seksualnej od zainteresowania kimś jako partnerem długoterminowym. To ważne, bo średnia ocena hipotetycznego poziomu IQ w każdej z tych sytuacji nie mówi, jaki wynik powinien mieć potencjalny partner ani czy konkretna osoba jest sapioseksualna. Autorzy sprawdzali również kwestionariusz SapioQ, ale jego wynik nie zastępuje osobistego opisu pociągu i nie stanowi uniwersalnej diagnozy. Przy interpretowaniu popularnych testów na sapioseksualizm warto więc zapytać, co faktycznie mierzą: preferencję wobec inteligencji, ogólne zainteresowanie nią czy sposób budowania więzi. Sam quiz internetowy nie rozstrzyga, jaką etykietą opisać własną seksualność.
Warto przy tym odróżnić kwestionariusz badawczy SapioQ od testu, który miałby potwierdzać tożsamość. Badanie Gignaca, Darbyshire i Ooi sprawdzało, jak uczestnicy oceniają atrakcyjność hipotetycznych poziomów IQ, oraz analizowało właściwości psychometryczne tego konkretnego narzędzia. Nie ustanowiło ono diagnostycznego progu ani kryteriów, które każda osoba musiałaby spełnić, by nazywać się sapioseksualną. Wynik quizu online ani deklarowany iloraz inteligencji nie rozstrzygają więc, czy ta etykieta pasuje do twojego doświadczenia.
Badanie rozdzielało też pociąg seksualny od zainteresowania kimś jako partnerem długoterminowym. To ważne rozróżnienie: inteligencja może wpływać na ocenę atrakcyjności w różny sposób zależnie od tego, o którą sytuację pytano. Wyniki dotyczą odpowiedzi konkretnej próby, nie przepisu na wybór partnerki lub partnera ani uniwersalnej definicji sapioseksualności.